خانم علاسوند:
الگوی تمدنی پاکدامنی؛ از مقاومت فردی تا شکلگیری یک شبکه اجتماعی و تمدنی
پنجشنبه ۱۹ شهريور ۱۴۰۵ ساعت ۱۲:۵۱:۲۴به گزارش روابط عمومی حوزه علمیه خواهران استان گلستان، خانم دکتر علاسوند، در نشست علمی با موضوع «الگوی تمدنی پاکدامنی و مقاومت سیاسی و اجتماعی»، که با حضور جمعی از مدیران، معاونان، پژوهشگران با تبیین ابعاد تاریخی، فرهنگی و تمدنی مسئله پاکدامنی، بر ضرورت بازخوانی این مفهوم در قالب یک الگوی شبکهای تأکید کرد.
وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به اهمیت توسعه مطالعات علمی طلاب و پیوند آن با مسائل روز جامعه اظهار داشت: یکی از چیزهایی که در همین مسئله به ما کمک میکند، این است که ببینیم چقدر توانایی داریم حوزه مطالعاتی خودمان را به جریانهای علمی مرتبط با همین موضوع در ابعاد جهانی وصل کنیم.
عضو شورای سیاستگذاری حوزه های علمیه خواهران کشور افزود: در تقاطع دانش، یعنی آنجایی که علم شما با یک دانش دیگر یک ماتریس پیدا میکند و ضرب میشود در یک چیز دیگر، فضای جدیدی برای پژوهش باز میشود؛ تاریخ را میتوان در تقاطع با تاریخ اجتماعی مطالعه کرد و هر دانشی را میتوان در یک تقاطع میانرشتهای قرار داد.
*پاکدامنی؛ مسئلهای تاریخی و تمدنی
خانم علاسوند با بیان اینکه برخی ارزشها از عناصر ایستای حیات بشر به شمار میروند، خاطرنشان کرد: پوشش و حجاب و ارزشهایی مثل پاکدامنی، از عناصر ایستای حیات بشر هستند؛ یعنی جاهایی که با آنها بحث میشود، زندگی بشر دچار تحول میشود.
وی ادامه داد: مسئله پاکدامنی نه مسئله ایرانی است و نه مسئله این زمان؛ یک مسئله بزرگ تاریخی به لحاظ امتداد و طول و یک مسئله مهم تمدنی است؛ وقتی میگوییم تمدن، یعنی این مسئله با اجزای دیگری مرتبط است.
عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده با تأکید بر اینکه مسئله حجاب نباید تنها در چارچوب قانون و تذکر اجتماعی مورد توجه قرار گیرد، گفت: در بحث حجاب، نهایتاً به قانون حجاب، امر به معروف و نهی از منکر فکر میکنیم؛ زمانی که ابعاد تمدنی و تاریخی این مسئله را بدانیم، مخاطب خودمان را به شکل دیگری توجیه میکنیم.
*ضرورت مطالعه استعمار برای فهم تحولات فرهنگی
خانم علاسوند یکی از پنجرههای مهم پژوهشی در حوزه زنان و خانواده را مطالعه استعمار دانست و با اشاره به تأثیر استعمار بر هویت ملتها بیان کرد: زمانی که استعمار سرزمینی آغاز میشود، برای غارت مالی است و این غارت مالی امکانپذیر نیست مگر با تحمیل، نادانسازی و گرفتن تمام مؤلفههای فرهنگی یک ملت مستقل.
وی با اشاره به تجربه تاریخی کشورهای مختلف افزود: یکی از مهمترین کارهایی که استعمار انجام میدهد، گرفتن هویت فرهنگی ملتهاست؛ اگر یک ملت هویت خودش را از دست بدهد، در برابر جریانهای بیرونی آسیبپذیر میشود.
*حجاب؛ نماد هویت و عنصر شبکهساز
این استاد حوزه با بیان اینکه پوشش تنها یک رفتار فردی نیست، تصریح کرد: پوشش نمادسازی هویتی است و امروز این نمادسازی هویتی برای دنیا بیشتر شناخته شده است؛ حجاب من دارد شبکه میسازد، حجاب آن زن دارد این شبکه نور را به هم وصل میکند و جریان نور در جهان به هم وصل میشود؛ همانطور که جریان خباثت هم به هم وصل است.
*شبکه طهارت در برابر شبکه خباثت
وی با تأکید بر نگاه شبکهای به سبک زندگی اظهار کرد: قرآن از چیزی صحبت میکند به نام طهارت؛ ما یک نظام طهارت و یک شبکه طهارت داریم و اینها با شبکه میخواهند بجنگند.
خانم علاسوند با بیان اینکه طهارت در فرهنگ دینی تنها به یک رفتار ظاهری محدود نمیشود، افزود: تمام این رفتارهایی که در زندگی ما وجود دارد، اگر در یک شبکه دیده شوند، معنای دیگری پیدا میکنند؛ زبان پاک، چشم پاک، رفتار پاک و خانواده پاک، همه اجزای یک شبکه هستند.
وی با اشاره به اهمیت خانواده و ازدواج در این شبکه گفت: ازدواج عنصر پایه تمدنی است؛ وقتی ازدواج از سبد خارج شود، محرم و نامحرم، حلال و حرام و بسیاری از مفاهیم دیگر نیز از جایگاه خود خارج میشوند.
*نقش استعمار فرهنگی و رسانه در تغییر سبک زندگی
عضو شورای سیاستگذاری حوزه های علمیه خواهران کشور با اشاره به نقش رسانه، هنر و سینما در تحولات فرهنگی قرن اخیر بیان کرد: سرگرمی فقط سرگرمی نیست بلکه سینما میتواند اطلاعات و دادههای دانشی انسان را تغییر بدهد و مدلهای رفتاری را عوض کند.
خانم علاسوند افزود: ما باید بدانیم که رسانه، هنر، سینما، موسیقی و برخی جریانهای فرهنگی چگونه میتوانند به عنوان شتابدهنده یک جریان تمدنی عمل کنند.
وی همچنین بر ضرورت مطالعه علمی جریانهای فکری جدید تأکید کرد و گفت: اینها یک شبکه هستند و رفتارهای مقابله با این رفتار هم باید شبکهای و تمدنی باشد.
*ضرورت بازخوانی مفهوم مقاومت
این پژوهشگر حوزه زنان و خانواده با پیوند دادن مسئله پاکدامنی با مفهوم مقاومت اظهار کرد: مقاومت فقط در میدان سیاسی نیست بلکه یکی از ابعاد مبارزه امروز، ایستادن بر پایگاههای نظری و فرهنگی است.
خانم علاسوند ادامه داد: اگر ما بتوانیم موضوعات را شناسایی کنیم و برای آنها درگاههای جدید علمی باز کنیم، فضاهای جدیدی برای پژوهش ایجاد میشود و میتوانیم از این موضوعات در عرصههای علمی و اجتماعی استفاده کنیم.
وی با اشاره به ضرورت همزبانی با نسل جدید گفت: علت اینکه گاهی وقتها ما امتداد دانشمان در عرصههای فعالیت اجتماعی نیست، عدم همزبانی با نسل و عدم قرار گرفتن ما در تحولات روز است.
*مقاومت فرهنگی نیازمند تولید محتوای مستمر است
عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت حضور فعال در عرصه رسانه تأکید کرد و گفت: فرهنگ ناپاکی، یک شبکه رفتاری است؛ این شبکه رفتاری به مدد نظریههای آکادمیک پیدا شده، رسانه آنها را جلوی چشم آورده و تبدیل به رفتار ما کرده است.
خانم علاسوند افزود: ما هم باید این مضامین را به صورت روزانه تولید کنیم؛ در رسانهها، فضای اینستاگرام و در هر فضای مخاطبمحور دیگری؛ باید محتوا تولید شود؛ هر روز یک پست، یک بحث مستند و یک محتوای علمی.
وی خاطرنشان کرد: فضای رسانه باید شبکهای باشد؛ پاکدامنی را هم باید شبکهای بفهمیم و هم شبکهای آموزش بدهیم.
*ضرورت تقویت مطالعات میانرشتهای در حوزه زنان
این پژوهشگر حوزه زنان و خانواده در پایان با توصیه به طلاب و پژوهشگران برای مطالعه جریانهای علمی جهانی گفت: پژوهشکدهها را دنبال کنید، کانالها را ببینید و در رویدادهایی که به صورت آنلاین پخش میشود شرکت کنید.
خانم علاسوند تأکید کرد: همه این مسائل تبدیل به سوژه علم شدهاند و روی آنها کار شده است؛ اما با قرائت خودشان؛ اگر ما این پنجرهها را باز نکنیم و این مسائل را تبیین نکنیم، نمیتوانیم پاسخ مناسبی برای مسائل نسل امروز داشته باشیم.
وی در جمعبندی سخنان خود خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم پاکدامنی را در طول و عرض تاریخ ببینیم، آن را در نسبت با استعمار، هویت، خانواده، رسانه، علم و فرهنگ مطالعه کنیم و یک نگاه شبکهای به آن داشته باشیم، پنجرههای جدیدی برای فهم مسئله مقاومت سیاسی و اجتماعی زنان و خانواده گشوده خواهد شد.